و ثوابها كه مشاهده نمايد آرزو مىكند كه كاشكى هيچ دعاى من در دنيا مستجاب نمىشد « 1 » . و اما آنچه در دنيا عطا مىفرمايد مراتب قرب و كمالات نامتناهى است كه لازم دعا است . اى عزيز بدان كه حق سبحانه و تعالى بندگان را به نوعى از روى غايت لطف و مهربانى با طبع جهول ايشان مدارا مىنمايد ، و به دام و دانهء خواهشهاى طبع سركش ايشان از روى حكمت ايشان را به ساحت كبرياى خود مىكشاند ، چنانچه بلاتشبيه بازى را پادشاهى خواهد شكار كند ، اگر اوّل به او گويد كه بيا من تو را بر سر دست خود مىگيرم و شهباز اوج عزّتت مىگردانم ، هيچ فايده‌اى در تسخير آن نمىكند ، بلكه اوّل آن را به طعمه و دانه آشناى دام خود مىگرداند ، و چون قابل شد بر روى دست خويشش جا مىدهد ، و به هر جايش كه مىفرستد به زودى برمىگردد . و اگر پدر مهربان طفلى را خواهد كه به مكتب علوم و حقايق فرستد ، اگر صد هزار دليل و برهان براى او بگويد فايده نمىكند ، بلكه اوّل او را به جوز و مويز و وعدهء لباسهاى رنگين و عباى زرّين به مكتب آشنا مىكند ، و چون لذّت فهم حقايق و حكمتها را يافت به سياستهاى عظيم او را از آن شغل باز نمىتوان داشت . همچنين اين حيوانات عديم الشعور و طفل طبعان مغرور ، چون فضيلتى و كمالى و لذّتى و بهره‌اى به غير از خوردنى و پوشيدنى و دينار و درهم و خيل و حشم و ساير لذّات جسمانى نيافته‌اند ، حكيم مطلق و كريم لايزال با نهايت رتبهء عظمت و استغنا و جلال ايشان را به درگاه خود خوانده ، كه هرچه خواهيد از من

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 490 - 491 ح 9 .